Administracija američkog predsednika Donalda Trampa zatražila je od Nemačke i Francuske da oslobode deo svojih hitnih rezervi dizela kako bi bile ublažene visoke cene goriva na svetskom tržištu, i zapretila sankcijama.
Vašington upozorava da bi u suprotnom mogao da uvede zabranu izvoza dizela iz Sjedinjenih Američkih Država, objavio je Rojters.
Pozivajući se na tri izvora upoznata sa razgovorima, agencija ističe da su američki zvaničnici nezadovoljni Francuskom i Nemačkom, jer smatraju da nisu u dovoljnoj meri ispunile ranije preuzete obaveze u okviru koordinisane akcije Međunarodne agencije za energiju (IEA) za oslobađanje naftnih rezervi.
Ta akcija pokrenuta je kako bi bili ublaženi problemi u snabdevanju, kao i rast cena zbog rata u Iranu i poremećaja u transportu kroz Ormuski moreuz.
Trenutna cena dizela u te tri zemlje, izraženih u evrima po litru (oktobar 2026.), je:
- SAD ≈ 1,56€/l
- Nemačka ≈ 2,21–2,46€/l
- Francuska ≈ 2,38€/l
Francuska i Nemačka zajedno raspolažu sa više od trećine strateških rezervi dizela Evropske unije.
Prema poslednjim dostupnim podacima Evrostata za maj 2025. godine, članice EU imale su oko 39 miliona tona rezervi gasnog ulja i dizela, dok je Nemačka raspolagala sa oko 5,6 miliona tona, a Francuska sa oko 8,2 miliona tona.
Pritisak Vašingtona usledio je u trenutku kada su cene dizela u više zemalja dostigle rekordne nivoe.
Dizel ima ključnu ulogu u transportu, poljoprivredi i industriji, pa njegovo poskupljenje povećava troškove proizvodnje i transporta i dodatno podstiče inflaciju.
Bela kuća je prethodnih dana već pozvala Evropsku uniju da oslobodi deo hitnih rezervi goriva, dok je američka administracija razmatrala i mere za povećanje domaće ponude, uključujući ograničavanje izvoza dizela.
Evropska komisija saopštila je ranije da je u kontaktu sa američkom administracijom i da prati situaciju na tržištu goriva.
