Prvi pokušaj Grada Rijeke da pronađe izvođača za popravak legendarnog broda-muzeja Galeb kojim je Josip Broz Tito oplovio svet u svojim predsedničkim misijama, a koji je oštećen u sudaru s turskim teretnjakom sredinom februara, nije uspeo.
Konkurs raspisan u martu poništen je jer je jedina pristigla ponuda, ona brodogradilišta "Viktor Lenac", ocenjena nepravilnom, a ujedno je i znatno premašivala procenjenu vrednost radova, piše riječki „Novi list“.
Rijeka je procenila vrednost popravke na 164.750 evra bez PDV-a a ponuda brodogradilišta je iznosila je više od 100.000 evra više – 294.475 evra, odnosno 368.094 s PDV-om.
Osim zbog znatno više cene, ponuda je odbijena i kao nepravilna.
„Ponuda ’Viktora Lenca’ je odbijena jer je stručno povereništvo u postupku javne nabave utvrdilo da je nepravilna. Ponudilac je dodao u troškovnik stavke koje nisu tražene dokumentacijom o nabavci, odnosno izmenio je predmet nabavke", navode iz Grada Rijeke.
Problem je nastao jer je brodogradilište posebno iskazalo režijske troškove, poput tegljenja unutar brodogradilišta, u iznosu od oko 56.000 evra. Prema uslovima konkursa, ti su troškovi trebali biti uračunati u jedinične cene pojedinačnih stavki.
Uprkos neuspelom prvom krugu, iz Grada poručuju kako se troškovnik za popravak Galeba neće menjati.
„Troškovnik je izradio sudski ještak Marino Sorić, koji je napravio i procenu štete, te su stavke dovoljno detaljne", ističu iz Grada.
Novi javni konkurs za uslugu popravke broda trebalo bi da bude raspisan do sredine juna.
Popravak složeniji no što se čini
Iako se naizgled radi samo o oštećenju pramca, sanacija Galeba, koji ima status kulturnog dobra, tehnički je zahtevna.
U sudaru s turskim brodom „Deniz Akay“ oštećen je i sidreni sistem, odnosno pritezno vitlo.
Kako za njega nije moguće nabaviti zamenske dijelove, biće ih potrebno izraditi po meri, što dodatno komplikuje celi postupak.
Celokupan trošak sanacije štete na Galebu snosiće osiguravajuće društvo turskog broda, koji je zbog tehničkog kvara na pogonskom sistemu uzrokovao pomorsku nezgodu.
Pomorskli simbol druge Jugoslavije
Školski brod Galeb SFRJ (poznat i kao Brod mira) bio je jedan od najprepoznatljivijih simbola diplomatske ofanzive druge Jugoslavije i njenog doživotnog predsednika, maršala Josipa Broza Tita.
Izgrađen 1938. godine za italijansku kompaniju kao teretni brod Ramb III, tokom Drugog svetskog rata je potopljen u riječkoj luci, a 1952. godine je podignut, rekonstruisan u Uljaniku i predat Jugoslovenskoj ratnoj mornarici kao školski brod.
Pod imenom Galeb postao je ploveća škola za pomorske kadete, ali i luksuzna rezidencija na vodi. Na njemu su generacije mladih mornara učile navigaciju, pomorsku disciplinu i život na moru, dok je istovremeno služio kao pokretna pozornica jugoslovenske politike nesvrstanosti, podseća Wikipedia.
Dok je plovio svetskim morima, Galeb je postao ambasador mira i jugoslovenske diplomatije. Tito je na njemu obavio više od dvadeset velikih putovanja, posetivši zemlje Azije, Afrike i Južne Amerike, gde je jačao Pokret nesvrstanih. Na palubi su se vodili važni razgovori, potpisivali sporazumi i gradili odnosi koji su Jugoslaviji davali poseban međunarodni ugled. Danas je taj legendarni brod muzejski eksponat u Rijeci, tihi svedok jedne ere za koju u regionu sve više smatraju „zlatnom“.
Od predsedničkog do broda-muzeja
Nakon raspada SFR Jugoslavije početkom 1990-ih, Galeb se povlači iz Pule u Boku Kotorsku (Tivat), gdje prelazi pod upravu nove crnogorske vlasti. Brod je formalno postao vlasništvo Vlade Crne Gore (odnosno Savezne Republike Jugoslavije, a kasnije Crne Gore nakon 2006.). Tokom druge polovine 1990-ih bio je vezan u Bijeloj, u brodogradilištu, i uglavnom je propadao bez ozbiljnijeg korišćenja.
Godine 2000. Crna Gora ga prodaje grčkom brodovlasniku i milijarderu Johnu Paulu Papanicolaou (istom koji je imao čuvenu jahtu Christina O) za oko 750.000 evra. Grk je planirao da ga pretvori u luksuznu jahtu, pa je brod prebačen u riječko brodogradilište Viktor Lenac na remont.
Međutim, Papanicolaou ubrzo upada u finansijske probleme, prestaje da plaća vez i održavanje, te brod ponovo počinje da propada. U septembru 2008. čak je i djelimično potonuo na desni bok zbog curenja.
Godine 2006. hrvatsko Ministarstvo kulture proglašava Galeb kulturnim dobrom Republike Hrvatske, što je omogućilo zaštitu od eventualnog rezanja ili odlaska u inostranstvo. Zbog neplaćenih dugova brodogradilište pokreće sudski postupak, pa je brod 2009. godine stavljen na javnu licitaciju, gde ga maja 2009. kupuje Grad Rijeka za simboličnih 150.000 američkih dolara (oko 105.000 evra). Sud je kasnije potvrdio kupovinu.
Od 2009. pa do danas vlasnik broda Galeb je Grad Rijeka. Brod je pretvoren u muzejski brod i plutajući spomenik. Nakon višegodišnje obnove u brodogradilištu Dalmont u Kraljevici (2019–2024/2025), Galeb se u februaru 2025. vratio u riječku luku (Molo Longo), gdje bio otvoren kao muzej sa restoranom, kafićem i edukativnim sadržajima
