Veliku Britaniju su u poslednje dve godine napustili izuzetno bogati pojedinci čija ukupna imovina iznosi oko 160 milijardi dolara, što pokazuje razmere odliva najbogatijih stanovnika zemlje i pritisak koji poreske promene vrše na poziciju Londona kao globalnog finansijskog centra. Probleme imaju i Nemačka, Francuska...
Mnogi milijarderi su se iz Britanije preselili u Monako, Švajcarsku i Ujedinjene Arapske Emirate, dok su se neki vratili u svoje matične zemlje, prenosi Blumberg.
U Britaniji su u aprilu prošle godine stupile na snagu velike promene poreskog sistema, a jedna od najvažnijih promena bilo je ukidanje posebnog poreskog režima koji im je omogućavao povoljniji tretman prihoda i imovine stečene u inostranstvu.
Britanska vlada je, pored toga, povećala pojedine namete na nasledstvo i prihode povezane sa poslovima na privatnim tržištima, dok su najave novih poreskih promena dodatno povećale neizvesnost među najbogatijim stanovnicima.
Odlazak najbogatijih predstavlja potencijalni problem za britanske javne finansije.
Najbogatijih 1% poreskih obveznika učestvuje sa oko 27% ukupno prikupljenog poreza na dohodak, prema podacima britanske vlade.Njihov odlazak zato može da znači ne samo gubitak poreskih prihoda već i smanjenje potrošnje i investicija koje prate takve pojedince.
Među najbogatijima koji su napustili Britaniju su osnivač čelične kompanije ArcelorMittal, Lakšmi Mital (procena bogatstva oko 15–20 milijardi dolara zavisno od izvora) i norveško-kiparski brodski magnat Džon Fredriksen (oko 17 milijardi dolara).
Selidba „u toplije krajeve“
Britanija nije usamljena u borbi za zadržavanje najbogatijih. Prema izveštaju konsultantske kuće Henley & Partners, specijalizovane za programe boravka i državljanstva, Velika Britanija, Nemačka i Francuska sve teže zadržavaju bogate pojedince, dok Italija, Grčka i Švajcarska beleže priliv.
U rangiranju konkurentnosti za privlačenje privatnog bogatstva, Italija je dobila 72,3 poena, dok su Nemačka (69,7), Velika Britanija (68,3) i Francuska (65,7) ocenjene kao konkurentne, ali pod pritiskom.
Francuska je jedan od najjasnijih primera zemlje koja se već godinama suočava sa odlivom kapitala. Henley je za 2025. procenio da će zemlju napustiti oko 800 milionera, a interesovanje francuskih državljana za preseljenje je poraslo, pa je Francuska sa liste 40 najzastupljenijih nacionalnosti među klijentima Henlija 2024. godine ušla u prvih 15 u 2026.
Rasprave o dodatnom oporezivanju najveće imovine, uključujući predlog o minimalnom porezu na bogatstvo najimućnijih, dodatno su pojačale neizvesnost, a Pariz se istovremeno oslanja na porez pri napuštanju zemlje (exit tax) na nerealizovane kapitalne dobitke.
Nemačka beleži slabiji, ali stabilan odliv. Henley je procenio da je u 2025. otišlo oko 400 milionera, a upiti nemačkih državljana o preseljenju porasli su za 16% između kraja 2025. i početka 2026. Najbogatiji poslovni ljudi suočavaju se sa visokim stopama poreza na dohodak i nasledstvo, kao i sa pravilima o oporezivanju pri odlasku iz zemlje (Wegzugsteuer), koja pogađaju vlasnike većih udela u kompanijama.
Italija je, nasuprot tome, svesno izabrala strategiju privlačenja. Rim nudi novim rezidentima paušalni godišnji porez na prihode stečene u inostranstvu, uz povoljna pravila o nasleđivanju i pristup tržištu Evropske unije. Henley je procenio da će Italija u 2025. dobiti oko 2.200 milionera, što je treći najveći neto priliv u svetu, a interesovanje povezano sa Italijom poraslo je za 15% između 2024. i 2025. godine.
SAD ostaju magnet za milionere
Sjedinjene Države predstavljaju poseban slučaj. Prema Henlijevim procenama, SAD su u 2025. bile drugi najveći magnet za milionere u svetu, sa neto prilivom od oko 7.500 ljudi, iza Ujedinjenih Arapskih Emirata (9.800).
Ipak, Henley taj položaj opisuje kao paradoks: iako je zemlja glavni svetski generator bogatstva, u rangiranju je dobila samo 62,3 poena, a broj prijava američkih državljana za programe boravka i državljanstva u inostranstvu udvostručio se u 2025. godini.
Za razliku od evropskih zemalja, SAD oporezuju svoje državljane na globalni prihod bez obzira na to gde žive, a odricanje od državljanstva podleže posebnom porezu pri izlasku (exit tax), pa je odlazak znatno složeniji.
Stručnjaci, međutim, upozoravaju da podatke o migraciji bogatih treba tumačiti oprezno. Dan Nidl (Dan Neidle), osnivač neprofitne organizacije Tax Policy Associates i bivši šef poreskog sektora u advokatskoj kancelariji Clifford Chance, javno je dovodio u pitanje pouzdanost procena Henlija i njegovog istraživačkog partnera New World Wealth, ocenjujući da metodologija nije dovoljno robusna da bi se kretanje milionera pratilo s preciznošću kojom se često predstavlja. Sam Henley naglašava da njegove brojke treba čitati kao pokazatelj opštih trendova, a ne kao tačan popis.
